Ο δείκτης Baltic Dry Index (δείκτης ξηρού φορτίου) είναι ένας δείκτης ο οποίος λαμβάνει καθημερινώς τιμές από το Χρηματιστήριο Baltic Exchange με έδρα το Λονδίνο και παρέχει αποτίμηση των ναύλων θαλάσσιων μεταφορών, των κυριότερων πρώτων υλών. Για τον υπολογισμό του συνεκτιμώνται 26 θαλάσσιοι οδοί πλοίων, οι οποίοι μετρώνται με χρονοδιαγράμματα και αποστάσεις. Ο δείκτης καλύπτει πλοία τύπου Handymax, Panamax, και Capesize χύδην (δηλ. χύμα) ξηρού φορτίου, τα οποία μεταφέρουν εμπορεύματα όπως άνθρακα, σιδηρομεταλλεύματα, σιτηρά κλπ.

Η πορεία του συγκεκριμένου δείκτη θεωρείται σημαντική για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας, καθώς μετρά την σχέση ζήτησης και προσφοράς ναυτιλιακής χωρητικότητας, δηλαδή δυνατότητας μεταφοράς πρώτων υλών. Η ζήτηση για πλοία μεταβάλλεται ανάλογα με το φορτίο που αγοράζεται, πωλείται και μετακινείται στις αγορές. Η προσφορά πλοίων όμως γενικώς είναι ανελαστική. Απαιτούνται περίπου δύο χρόνια για την ναυπήγηση ενός νέου πλοίου και τα πλοία αποτελούν μία πολύ ακριβή επένδυση, για να τεθούν εκτός κυκλοφορίας όπως συμβαίνει με άλλα μέσα μεταφοράς. Οριακές αυξήσεις στην ζήτηση μπορούν να ωθήσουν τον δείκτη BDI ψηλά σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, ενώ οριακές μειώσεις μπορούν να προκαλέσουν τάχιστη καθίζηση του.

Για να γίνει καλύτερα κατανοητό αυτό ας υποθέσουμε πως διατίθενται 100 πλοία, τα οποία συμμετέχουν στην διαδικασία ανάληψης μεταφοράς 99 φορτίων. Οι τιμές υποχωρούν γιατί κάποιος φοβάται ότι το πλοίο του θα είναι αυτό το οποίο θα παραμείνει ακινητοποιημένο χωρίς φορτίο να μεταφέρει. Αντίθετα εάν διατίθενται 99 πλοία για να μεταφερθούν 100 φορτία οι τιμές αυξάνονται γιατί αυτοί που ενδιαφέρονται να μετακινήσουν τα εμπορεύματά τους, φοβούνται ότι θα είναι το δικό τους αυτό το οποίο θα μείνει χωρίς την δυνατότητα μεταφοράς. Έτσι ωθούνται να προσφέρουν υψηλότερα ναύλα προκειμένου να προηγηθούν και να μην μείνουν τελευταίοι, αντιμετωπίζοντας την αδυναμία μεταφοράς του εμπορεύματός τους. Κατά συνέπεια ο δείκτης BDI έμμεσα μετρά την παγκόσμια προσφορά και ζήτηση για εμπορεύματα τα οποία μεταφέρονται με πλοία χύδην φορτίου στις διεθνείς αγορές. Αυτό που κάνει την κίνηση του δείκτη BDI ιδιόμορφη είναι η εξαιρετικά μεγάλη αδράνειά του, η οποία προκύπτει όπως αναφέρθηκε και παραπάνω από το γεγονός ότι η ναυπήγηση ενός νέου πλοίου είναι πολύ ακριβή επένδυση και απαιτεί μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτό σημαίνει ότι ο δείκτης ακολουθεί τις κινήσεις των χρηματιστηριακών αγορών, από τις οποίες φυσικά και επηρεάζεται, με πολύ μεγάλη καθυστέρηση. Οι χρηματιστηριακές αγορές όμως μεταβάλλονται με εξαιρετικά μεγάλη ταχύτητα, εξαιτίας των παρεμβάσεων που τις ασκούνται.

Στο παραπάνω διάγραμμα παρουσιάζεται η κίνηση του δείκτη $BDI σε συνδυασμό με τον δείκτη SP500, καθώς και το κλάσμα των δύο δεικτών από το οποίο μπορούμε να διακρίνουμε ποιος από τους δύο υπεραποδίδει έναντι του άλλου. Μπορούμε να εξάγουμε τα εξής συμπεράσματα:

Συγκρίνοντας την κίνηση του δείκτη BDI με αυτή του SP500, του πλέον ενδεικτικού δείκτη της παγκόσμιας χρηματιστηριακής οικονομίας, παρατηρούμε καταρχήν ότι η άνοδος του BDI στο τρέχον θερινό μικροκλίμα (Μάρτιος 2009 έως σήμερα) προηγήθηκε της ανόδου του δείκτη SP500. Να σημειωθεί ότι την περίοδο εκείνη αυτή η προπορεία του δείκτη BDI αποτέλεσε μία εξαιρετική επιβεβαίωση ότι η αγορά μετοχών βρισκόταν σε κατάσταση “αρνητικής” φούσκας. Ακολούθησε άνοδος και του SP500. Μέχρι τους τελευταίους μήνες του 2009 οι δείκτες συσχετίστηκαν, αλλά στην πορεία απέκτησαν αρνητική συσχέτιση πράγμα που εξακολουθεί να ισχύει μέχρι και σήμερα. Ο δείκτης BDI τον Φεβρουάριο 2011 βρέθηκε στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 24 μηνών και αρκετά κοντά στα ιστορικά χαμηλά του. Αυτό σημαίνει ότι η ζήτηση για μεταφορά ξηρού φορτίου, σε σχέση πάντα με τον υπάρχων στόλο πλοίων που εκτελούν τέτοιου τύπου μεταφορές, είναι μειωμένη. Εάν συνδυάσουμε το δεδομένο αυτό με την εκτόξευση των τιμών των εμπορευμάτων, κάτι που υποδεικνύει αυξημένη ζήτηση αλλά και κερδοσκοπία, ο πιθανότερος λόγος που ο δείκτης $BDI βρίσκεται σε τόσο χαμηλά επίπεδα είναι η μειωμένη προσφορά προϊόντων και όχι η μειωμένη ζήτηση. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε ότι λόγω φυσικών καταστροφών την χρονιά που πέρασε η παραγωγή αγροτικών προϊόντων ήταν εξαιρετικά περιορισμένη και τα αγροτικά προϊόντα αποτελούν ένα από τα βασικά εμπορεύματα που μεταφέρουν τα συγκεκριμένα πλοία.

Σε μία προσπάθεια να εξάγουμε το πιθανότερο σενάριο για την μελλοντική κίνηση του δείκτη θα αναλύσουμε τεχνικά την κίνηση του σε σχέση με τον SP500 στο προηγούμενο θερινό μικροκλίμα (αρχές 2003 – τέλη 2007). Παρακάτω παρουσιάζεται ένα διάγραμμα, το οποίο απεικονίζει τον δείκτη BDI από τις αρχές του 2000

Αυτό που παρατηρούμε είναι ότι ο δείκτης BDI ακολούθησε την ίδια περίπου πορεία στο προηγούμενο θερινό μικροκλίμα, με αυτή που μέχρι στιγμής παρουσιάζει και στο τρέχον. Ξεκίνησε την ανοδική του πορεία από τα μέσα του 2002 προπορευόμενος του SP500, ο οποίος άρχισε να ανεβαίνει από τις αρχές του 2003. Στην συνέχεια συσχετίστηκε σε σημαντικό βαθμό με τον SP500 μέχρι τα τέλη του 2005 και μετά απέκτησε έντονη αρνητική συσχέτιση μέχρι και τις αρχές του 2006. Μετά από την περίοδο έντονης αρνητικής συσχέτισης με τον SP500, ακολούθησε η τελική φάση της πορείας του δείκτη εντός θερινού μικροκλίματος, η οποία ήταν ραγδαία ανοδική. Αυτή την φάση αναμένουμε πλέον και στο τρέχον μικροκλίμα.

Ακολουθεί συγκριτικό διάγραμμα δείκτη BDI και SP500 με δεδομένα που ξεκινούν από το 2000. Παρατηρούμε ότι στις αρχές Φεβρουαρίου ο εν λόγω δείκτης προσέγγισε τα ιστορικά χαμηλά του, τα οποία είχε αγγίξει ξανά στα τέλη 2001 και 2008. Από την στήριξη αυτή ο δείκτης BDI αντέδρασε ανοδικά και μέχρι στιγμής βρίσκεται σε μεσοπρόθεσμη ανοδική πορεία.

Η γραμμική συσχέτιση του δείκτη BDI με τον SP500 παραμένει αρνητική στον μεσοπρόθεσμο ορίζοντα (30 συνεδριάσεις) και βρίσκεται περίπου στο -0,6. Μία ουσιαστική ανοδική κίνηση του δείκτη BDI απαιτεί θετική συσχέτιση με τον SP500 και γι’ αυτό είναι μία εξέλιξη που την αναμένουμε.

Προχωρούμε με συγκριτική ανάλυση του δείκτη BDI με τον δείκτη Shanghai της Κίνας. Η οικονομία της Κίνας επηρεάζει σε έντονο βαθμό τον δείκτη, καθώς το εμπόριό της στηρίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό σε μεταφορά φορτίων ξηρού τύπου με πλοία.

Η συσχέτιση του BDI με τον δείκτη SSEC είναι πιο έντονη στο τρέχον θερινό μικροκλίμα από ότι στο προηγούμενο και σε αυτό έχει συμβάλλει η άνοδος της οικονομίας της Κίνας, η οποία είναι εμφανώς ισχυρότερη σήμερα από ότι πριν μερικά χρόνια. Στο προηγούμενο άρθρο της στήλης (“αναδυόμενες vs ανεπτυγμένες”) αναφέρθηκε ότι το τελευταίο διάστημα για πρώτη φορά από τον Νοέμβριο 2010 τα χρηματιστήρια των αναδυόμενων οικονομιών άρχισαν να κινούνται καλύτερα των ανεπτυγμένων αγορών. Αυτή η διαπίστωση ισχύει πρωταρχικώς για την Κίνα, η οποία αναμένεται να ακολουθήσει ανοδική πορεία σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, όταν βέβαια η ρευστότητα επανέλθει στο διεθνές χρηματιστηριακό σύστημα.

Η αναμονή ανοδικής πορείας του χρηματιστηρίου της Κίνας αποτελεί ένα θετικό στοιχείο για την άνοδο του δείκτη BDI.

Αν και τους τελευταίους μήνες του 2010 η γραμμική συσχέτιση δείκτη BDI και δείκτη Κίνας ήταν αρνητική στον μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, τις τελευταίες 2 εβδομάδες του έτους η συσχέτιση των δύο δεικτών επανήλθε και αυτή την στιγμή βρίσκεται στο 0,7 περίπου. Επίσης θετική ένδειξη για άνοδο του δείκτη BDI.

Στον επόμενο πίνακα παρουσιάζονται οι ναυτιλιακές εταιρείες μεταφοράς ξηρού φορτίου του αμερικανικού χρηματιστηρίου και η κεφαλαιοποίησή τους, έτσι όπως διαμορφώθηκε τον Δεκέμβριο 2010.

Ακολουθεί διάγραμμα παρέμβασης των παραπάνω εταιρειών από 01/01/2009 (έναρξη ανόδου δείκτη BDI στο τρέχον θερινό μικροκλίμα) μέχρι και σήμερα.

Παρατηρούμε ότι η πλειονότητα των εταιρειών του κλάδου παρουσιάζει απώλειες κατά το συγκεκριμένο διάστημα και τα διαγράμματα παρέμβασης βρίσκονται κοντά στο κάτω άκρο του εύρους διακύμανσης τους, κάτι το οποίο υποδεικνύει υποτιμημένες καταστάσεις. Στο επόμενο άρθρο θα ασχοληθούμε διεξοδικά με την ανάλυση όλων των μετοχών του κλάδου, κάποιες εκ των οποίων μπορεί να δώσουν εξαιρετικές επενδυτικές ευκαιρίες στο μέλλον.

πηγές: http://www.wikinvest.com

Θανάσης Κασπαρίδης

akasparidis@gmail.com